W ramach projektu Fundacja przeprowadza badanie jakości i funkcjonalności Biuletynów Informacji Publicznej (BIP) gmin, w kontekście udostępniania informacji w związku z wymogami Konwencji z Aarhus oraz wykazów danych o dokumentach zawierających informację o środowisku i jego ochronie.

BIP został stworzony w celu powszechnego udostępniania informacji publicznej w postaci elektronicznej, w tym o sprawach dotyczących środowiska. Dodatkowo, Ustawa z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (UOOŚ) w art. 23 ust. 1 nakłada na organy administracji, w tym gminne, obowiązek prowadzenia w formie elektronicznej publicznie dostępnych wykazów danych o dokumentach zawierających informację o środowisku oraz udostępniania go w biuletynie. BIP z założenia powinien więc być narzędziem społeczeństwa obywatelskiego chcącego uczestniczyć w ochronie środowiska i w decyzjach go dotyczących. Jego jakość i funkcjonalność może wspierać obywateli lub ograniczać ich prawa uznane w Konwencji z Aarhus. Celem działania jest uzyskanie ilościowej charakterystyki funkcjonowania BIP jako platformy udostępniania informacji o środowisku, również zgodnie z zapisami UOOŚ.

Biorąc pod uwagę, że podział administracyjny kraju wyróżnia blisko 2500 gmin, zbadanie BIPu każdej z nich jest efektywnie niemożliwe. Konieczne było zatem zastosowanie metodyki sondażowej (survey sampling) umożliwiającej wnioskowanie o cechach populacji generalnej w oparciu o reprezentatywną próbę. Stąd też zaprojektowano sondażowe badania funkcjonowania BIP na reprezentatywnej, ogólnokrajowej próbie 240 gmin. Planując badanie założono, że gminy mogą różnić się charakterystykami swoich BIP w zależności od liczby mieszkańców oraz liczby spraw prowadzonych przez wójta, burmistrza czy prezydenta gminy jako organu administracji. To powinno przekładać się na zróżnicowaną presję na istnienie sprawnie działającego BIP. Z tego powodu osobno potraktowano gminy wiejskie, gminy wiejsko-miejskie oraz gminy miejskie. Losowanie gmin przewidzianych do badania sondażowego zostało zrealizowane z wykorzystaniem środowiska obliczeniowego R (R Core Development Team 2013). W ramach alokacji proporcjonalnej, do badania wybrano 152 gminy wiejskie, 58 gmin wiejsko-miejskich i 30 gmin miejskich.

Badanie funkcjonalności platformy udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie na poziomie gmin podzielono na dwie części: badanie BIP oraz badanie wykazu o dokumentach zawierających informację o środowisku i jego ochronie (PDWD).

W pierwszej części badania dotyczącego BIP, metodyka zakłada sprawdzenie m.in. gdzie umieszcza się obwieszczenia, zawiadomienia lub ogłoszenia dotyczące postępowań będących w kompetencji organu gminy tj. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz konsultacji prognoz oddziaływania na środowisko zmian w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, jak trudno jest do tych informacji dotrzeć, oraz czy są one czytelnie i w kompleksowy sposób prezentowane. Sprawdzeniu poddano także umieszczanie, zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 8 lit. a UOOŚ, gminnych programów ochrony środowiska oraz raportów z ich wykonania, tworzonych na mocy art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 2 Prawa ochrony środowiska.

Badanie w drugiej części dotyczące publicznie dostępnych wykazów danych o dokumentach zawierających informację o środowisku i jego ochronie – obejmuje miejsce umieszczenia wykazu, łatwość jego wyszukania oraz funkcjonalność, a także zgodność ze wzorem kart informacyjnych zdefiniowanych w  Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 22 września 2010 roku.

 

zobacz szczegółowy opis metodyki badania:część 1 i część 2