W ramach projektu Fundacja Greenmind przeprowadza ocenę poprawności stosowania krajowych przepisów wdrażających art. 6 ust. 3 Konwencji z Aarhus, nakazującego zapewnienie „rozsądnych ram czasowych” na efektywny udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji dotyczących konkretnych przedsięwzięć mających znaczenie dla środowiska.

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (UOOŚ) przewiduje (art. 33 ust. 1), iż organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji wymagających udziału społeczeństwa, w tym o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia (DŚU), powinien podać do publicznej wiadomości m.in. następujące informacje: o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu, sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania.

Badaniem objęto reprezentatywną ogólnopolską próbę 100 obwieszczeń dotyczących postępowań w sprawie wydania DŚU, umieszczonych w Biuletynach Informacji Publicznej (BIP) 100 gmin w Polsce. Ponadto, zgromadzono informację na temat  samych raportów o oddziaływaniu na środowisko (raportów ooś) powiązanych z tymi obwieszczeniami, udostępnionych w formie elektronicznej.

Przedmiotem ilościowej oceny jest poprawność i kompletność informacji przedstawianej w obwieszczeniach informujących o rozpoczęciu postępowania  w sprawie wydania decyzji wymagającej udziału społeczeństwa. Powinna ona w pełni zapewniać wykorzystanie ram czasowych przeznaczonych na konsultacje społeczne. W szczególności, oceniano praktykę dotyczącą niżej przedstawionych zagadnień:

  • liczba dni przewidzianych na konsultacje;
  • wskazanie miejsca, gdzie można się zapoznać z raportem o oddziaływaniu na środowisko (raportem ooś);
  • informowanie o sposobach składania uwag i wniosków (ustnie, pisemnie, środki elektroniczne);
  • wskazanie adresu pocztowego i adresu poczty elektronicznej, pod który należy przesyłać uwagi i wnioski.

W badaniu ocenialiśmy również wybrane fizyczne cechy raportów ooś udostępnianych w formie elektronicznej, które wpływają na łatwość i szybkość przyswojenia ich treści, co przekłada się na możliwość sformułowania uwag i wniosków w ograniczonych ramach czasowych.  Przedmiotem ilościowej oceny były tu następujące parametry:

  • liczba plików elektronicznych składających się na raport (czy raport jest zintegrowany -  w postaci pojedynczego pliku – czy też składa się z wielu plików);
  • liczba stron dokumentacji (raportu ooś) wymagających przeczytania lub przeanalizowania;
  • kompletność przekazanego uczestnikom postępowania materiału (w formie elektronicznej);
  • użycie standardowego oprogramowania, do wytworzenia lub zapisania plików składających się na raport ooś, dostępnego dla większości użytkowników komputerów;
  • liczba stron dokumentacji w przeliczeniu na 1 dzień okresu konsultacji.

Podsumowując, celem badania jest ilościowa, zobiektywizowana ocena, jak dobrze działa stosowany system informowania społeczeństwa o możliwościach wypowiadania się na temat planowanych inwestycji, w jakim stopniu może konsultacje społeczne ograniczać. Dodatkowo, ocenialiśmy w jakim stopniu techniczne parametry raportów ooś – dokumentacji wytworzonej na potrzeby DŚU mogą utrudniać przygotowanie uwag i wniosków w ograniczonym przepisami czasie.